Problematyka kontroli w teorii organizacji zarządzania.

Przedstawiciele naukowej organizacji pracy (scientific management) interesowali się problematyką kontroli w kontekście poszukiwania i weryfi-kowania najlepszych sposobów uzyskiwania wydajności oraz zapewnienia ciągłości i trwałości tym rozwiązaniom, które gwarantowały wydajność najwyższą. Początek naukowym rozważaniom nad kontrolą dał H. Emerson uznał kontrolę za jedną z najważniejszych zasad wydajności(Emerson, 1925). Podkreślał przy tym, że muszą to być czynności dokładne, wystarczające, nieustanne (ciągłe) i niezwłoczne. Techniczno – formalne aspekty kontroli, a więc sprawdzania, planowanie, dozorowanie, przewijają się przez całą literaturę klasycznej teorii organizacji i zarządzani. Jest to zrozumiałe, jeśli uwzględni się, że przyjmowano założenie o naturze „człowieka ekonomicznego”, dążono do wypracowania najlepszych wzorców pomiaru wysiłku i najwłaściwszych procedur wykonania czynności oraz że traktowano organizację jako system zamknięty.

Zainteresowanie problematyką kontroli w odniesieniu do stosunków wewnątrz-organizacyjnych oraz uznawanie jej za narzędzie represji wobec pracowników wykonawczych przyczyniło się do upowszechnienia bardzo wąsko pojmowanej teorii nadzoru kierowniczego. W teorii tej akcentuje się rolę bieżącej kontroli działalności, wychodząc z założenia, że szczegółowa procedura działania wymaga stałego nadzoru.

Istnienie korelacji między drobiazgową instrukcją określającą czynno-ści a wydajnością było jedną z podstawowych tez naukowej organizacji pra-cy. Wielokrotne powtarzanie instrukcji prowadzi do zrutynizowania wyko-nywania czynności, a to z kolei sprzyja w osiąganiu optymalnej wydajności. Jednakże nawet wówczas gdy zrutynizowanie osiągnie swoje apogeum, gdy człowiek staje się „maszyną”, czynności kontroli zewnętrznej w stosunku do wykonawcy nie mogą być poniechane. Efektywność tej kontroli okazała się więc funkcją zrutynizowania, to znaczy stopnia przyswojenia sobie sposobu wykonywania czynności („one best way”) oraz zdolności i możliwości roztoczenia przez kierownictwo szczegółowego nadzoru. Pierwszy człon sformułowanej zależności nie budził wątpliwości. Sądzono powszechnie, że w interesie wykonawcy leży potrzeba dokładnego, wiernego opanowania instrukcji: „wyszkolony i doświadczony robotnik wykonuje zadanie zgodnie z ustaloną dla niego instrukcją” – zwykł mawiać F. Taylor. Jeśli zaś chodzi

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>