Kontrola jako źródło

kierownictwo, to prekursorzy teorii organizacji i zarządzania twierdzili, że mała rozpiętość kierowania daje gwarancje dokładnego obserwowania 1 oceny każdego pracownika.

Kontrola stała się więc zasadniczym instrumentem zarządzania, a jej przenikliwość była warunkiem uzyskiwania wysokiej wydajności. Przeni-kliwość wynikała z represyjnych metod sprawowania kontroli i dość ubo-giego zestawu wartości, jakim służyła. Oba te elementy były rezultatem uznawanych poglądów na temat osobowości pracownika, które najtrafniej i najbardziej syntetycznie zostały przedstawione przez D. McGregora pod nazwą „teoria X”(McGregor, 196). Teoria ta głosi, iż pracownik ma wro-dzoną niechęć do pracy i stara się jej unikać. Musi być zatem poddany rygo-rystycznej kontroli, tzn. pilnowany, nadzorowany i nieustannie karany. Pra-cownik nie ma ambicji, nie odczuwa wewnętrznej potrzeby dobrego wyko-nywania pracy, stara się ją minimalizować, a przy tym unika odpowiedzial-ności. Oznacza to, że jest niezdolny do samokierowania swoją pracą, a jego samokontrola może spowodować negatywne skutki dla organizacji. W związku z tym musi być drobiazgowo kontrolowany i poddawany nieustannym zagrożeniom, wzmacniającym uwagę na dokładnym odwzoro-wywaniu instrukcji. Wchodzimy w ten sposób na teren organizacji biurokra-tycznych.

Kontrola jako źródło i jednocześnie forma nacisku, a także budzenia poczucia zagrożenia przewija się przez wszystkie teorie biurokracji. Jest to szczególne widoczne w postweberowskich koncepcjach biurokracji, ponieważ ich tezą wyjściową była konieczność zbudowania takiej formy organizacji (struktury) lub ustalenia takiej procedury organizacyjnej, które by umoż-liwiały kontrolę działalności członków organizacji. W organizacjach sforma-lizowanych powszechnie przyjmuje się procedury oparte na wspomnianym już zrutynizowanym modelu zachowania się człowieka, gdyż ułatwia to wprowadzanie uproszczonych algorytmów w kontakcie z szeregowym uczestnikiem organizacji. Stosując takie procedury, kierownictwo zdaje sobie sprawę, że część skutków zachowań nie będzie przewidywalna i to właśnie wzmacnia nacisk na stosowanie szerokiego repertuaru „urządzeń” kontrolnych. W literaturze ten nacisk jest określany jako postulat zwiększenia kontroli, co można interpretować jako dążenie do rozszerzenia władzy organizacyjnej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>